14. ULUSLARARASI DON QUICHOTTE KARİKATÜR YARIŞMASI’NIN KONUSU:
“YAPAY ZEKÂ NEREYE GİDİYOR?”
Dört yıllık bir aranın ardından Uluslararası Don Quichotte Karikatür Yarışması kaldığı yerden yoluna devam ediyor. 2027 yılında 14’üncüsü düzenlenecek yarışmanın konusu, dünyanın gündemindeki en önemli tartışmalardan biri olan “Yapay Zekâ Nereye Gidiyor?” (QUO VADIS AI?) olarak belirlendi.
Yapay zekâ, bilimden sanata, tıptan gündelik yaşama kadar pek çok alanda yeni olanaklar sunarken beraberinde ciddi kaygılar da getiriyor. İnsanlığın hizmetine sunulan bu teknoloji, gelecekte insanı yönlendiren, kararlarını etkileyen, hatta denetiminden çıkan bir güce dönüşebilir mi? Gerçeğin sahtesinden ayırt edilemediği, insan iradesinin algoritmalarla şekillendirildiği bir geleceğe mi ilerliyoruz? Don Quichotte, dünyanın dört bir yanındaki karikatürcüleri bu soruları mizahın ve eleştirinin gücüyle sorgulamaya, olası tehlikelere dikkat çekmeye ve çözüm önerilerini çizgileriyle ortaya koymaya davet ediyor.
Yarışmanın yeniden başlaması, karikatür sanatının dünya genelinde zor bir dönemden geçtiği yıllara rastlıyor. Birçok ülkede politik karikatürcülerin çalışma alanları daralırken, basın ve yayın kuruluşlarında karikatüre ayrılan yer giderek azalıyor. Köklü uluslararası karikatür yarışmalarının bazıları sona ererken bazıları da ayakta kalma mücadelesi veriyor. Oysa karikatür, savaşları, sömürüyü, adaletsizliği ve baskıyı sorgulayan güçlü bir ifade biçimidir. Don Quichotte, karikatür sanatının özgür ve eleştirel sesini yaşatma kararlılığıyla yoluna devam ediyor.
Uluslararası Don Quichotte Karikatür Yarışması’nın proje ortağı, önceki yıllarda olduğu gibi yine İstanbul Düşünce ve Eğitim Derneği oldu. İki kuruluş, geçmişte “Kadına Yönelik Şiddet”, “Çocuk Gelinler”, “Avrupa-Asya Köprüsü İstanbul”, “Şehr-i İstanbul”, “Deprem” ve “Genç Beyin Göçü” gibi toplumsal konuları ele alan projelerde iş birliği gerçekleştirmişti. 2027 yılının ilk ortak projesinde ise yapay zekânın insanlığın geleceği üzerindeki etkileri, uluslararası karikatür sanatının gündemine taşınacak.
Yarışma, yapay zekânın sunduğu olanakları ve taşıdığı tehlikeleri sorgularken, dünyanın farklı ülkelerinden karikatürcüleri ortak bir düşünce ve eleştiri platformunda buluşturmayı amaçlıyor.
YARIŞMA ŞARTNAMESİ
14. ULUSLARARASI DON QUICHOTTE KARİKATÜR YARIŞMASI
“YAPAY ZEKÂ NEREYE GİDİYOR?
”QUO VADIS AI?
Yapay zekâ, insanlık tarihinin en büyük teknolojik dönüşümlerinden birini başlatıyor. Bilimden sanata, tıptan gündelik yaşama kadar sayısız alanda yeni olanaklar sunuyor. Ancak bu baş döndürücü gelişme, beraberinde giderek büyüyen soruları ve kaygıları da getiriyor.
İnsanlığın hizmetine sunulan yapay zekâ, bir gün insanı yönlendiren, kararlarını etkileyen, hatta onun denetiminden çıkan bir güce dönüşebilir mi? Yanlış yönlendirilmiş bir sistemin istemeden yol açabileceği zararlar kadar, yapay zekânın bilinçli olarak kötü amaçlarla kullanılma ihtimali de endişe verici. Gerçeğin sahtesinden ayırt edilemediği, insan iradesinin algoritmalarla şekillendirildiği bir geleceğe mi ilerliyoruz?
Bilimsel buluşların hem hayatı kolaylaştırıcı hem de yıkıcı amaçlarla kullanılabilmesi, “çift kullanımlı” (dual-use) teknoloji kavramıyla açıklanıyor. Bilginin veya buluşun kendisi genellikle tarafsızdır; onu iyiliğe veya kötülüğe yönlendiren insan iradesidir. Yapay zekâya bu açıdan bakacak olursak, asıl korkmamız gereken yapay değil, doğal insan zekâsıdır.
Yapay zekâ, bugün pek çok alanda olağanüstü başarılara imza atarken, gelecekte küresel ölçekte işsizliğe yol açabileceği endişesini de beraberinde getiriyor. Günlük yaşamımızdaki yeri giderek genişlerken, küresel silahlanma yarışında da etkinliği artıyor.
İnsanlığın yararına gerçekleştirilen her bilimsel gelişme kuşkusuz değerlidir. Ancak bugün insanlığın hizmetine sunulan bir teknolojinin, yarın bambaşka amaçlarla, hatta insanlığın zararına kullanılabileceği ihtimali, çağımızın en büyük ortak kaygılarından biri hâline geliyor.
Peki, bu yolculukta direksiyon kimin elinde?!
Karikatürcüleri, yapay zekânın sunduğu olanakları ve beraberinde getirdiği tehlikeleri sorgulamaya; insanlığın geleceğine mizahın, eleştirinin ve özgür düşüncenin ışığında bakmaya davet ediyor ve çizgilerinde şu soruyu sormalarını istiyoruz:
“HEY, DUR BİRAZ! BİZİ NEREYE GÖTÜRÜYORSUN?!”
YARIŞMA KOŞULLARI
● Yarışmaya yalnızca internet üzerinden katılım sağlanabilir. Karikatürlerinizi
info@donquichotte.org adresine gönderebilirsiniz.
● Yarışmaya katılacak karikatürlerin daha önce hiçbir yarışmada ödül almamış ve herhangi bir yerde yayımlanmamış olması gerekmektedir. Aksi bir durumun tespit edilmesi hâlinde verilen ödül geri alınabilir.
● Karikatürler A3 boyutunda, 300 dpi çözünürlükte ve JPEG formatında olmalıdır.
● Yarışmanın konusu “Yapay Zekâ” olmakla birlikte, eserlerin katılımcıların kendi yaratıcılıkları ve çizim becerileriyle, yani “Doğal Zekâ” kullanılarak hazırlanması esastır. Karikatürün bir bölümünde, yapay zekâ araçlarıyla oluşturulmuş bir figür veya küçük bir görsel ayrıntı kullanılabilir. Ancak karikatürün tamamının yapay zekâ ile üretilmesi yasaktır. Bu tür eserler yarışmaya kabul edilmeyecektir.
● Gönderilen karikatürler ön jüri tarafından değerlendirilerek 100 finalist karikatür belirlenecektir.
● Finalist karikatürler,
www.donquichotte.org internet sitesinde ve sosyal medyada iki hafta süreyle sergilenecektir.
● Bu süreçte kopya veya benzer olduğu tespit edilen karikatürler yarışmadan diskalifiye edilecektir.
● Yarışmaya son katılım tarihi 28 Şubat 2027 olarak belirlenmiştir.
● Seçici kurul, finalist karikatürleri 15 Mart 2027 tarihinde değerlendirecek; sonuçlar 31 Mart 2027 tarihinde açıklanacaktır.
● Ödül töreni, Mayıs 2027’nin başında, İstanbul Maji Sanat Galerisi’nde gerçekleştirilecektir.
● Yarışmaya her yaştan karikatürcü, en fazla üç karikatürle katılabilir.
ÖDÜLLER
Birincilik Ödülü: 1.000 Euro (Sertifika)
İkincilik Ödülü: 750 Euro (Sertifika)
Üçüncülük Ödülü: 500 Euro (Sertifika)
Mansiyon: 10 adet (Sertifika)
Özel Ödüller: Sertifika
ÖN SEÇİCİ KURUL
Erdoğan Karayel (Almanya)
Hayati Boyacıoğlu (Almanya)
ULUSLARARASI SEÇİCİ KURUL (A–Z)
Abbas Naaseri (İran)
Angel Boligan (Meksika)
Elena Ospina (Kolombiya)
Erdoğan Karayel (Almanya)
Gürbüz Doğan Ekşioğlu (Türkiye)
Marco De Angelis (İtalya)
Marilena Nardi (İtalya)
Marlene Pohle (Arjantin)
Massoud Shojai (İran)
Pawel Kuczynski (Polonya)
Peter Nieuwendijk (Hollanda)
Tan Oral (Türkiye).
*
