20.5.26

John A. Lent'i kaybettik

JOHN A. LENT'İ KAYBETTİK
(20 Mayıs 2026 – Lefkoşa) Kişiliği ile, yazıları ile, araştırmaları ile, yayıncılığı ile Dünya Çizgi Sanatları'na önemli katkılar sağlayan değerli dostumuz John A. Lent'in ölüm haberini büyük bir üzüntü ile öğrenmiş bulunuyoruz. 
John A. Lent eserleri ile sonsuza kadar yaşayacaktır. Yaslı ailesine ve sevenlerine sabırlar dileriz. 
Mekanı cennet olsun. 
Hüseyin Çakmak - Genel Sekreter 
Kıbrıs Türk Karikatürcüler Derneği.

Hüseyin Çakmak: Daha nice yıldönümleri IJOCAhn Lent!.. (2023)


DAHA NİCE YILDÖNÜMLERİ IJOCAHN LENT!..
Hüseyin Çakmak 

1987 yılı idi. Profesyonel olarak, beş yıldan beridir günlük gazetelerde karikatürcü olarak çalışıyordum ama Dünya Karikatür Sanatı'nı yeterince bilmiyordum - tanımıyordum. Çünkü o yıllarda iletişim olanakları kısıtlı idi. Buna rağmen bulduğum karikatür yayınlarını satın alıyor, takip ediyor, uluslararası karikatür etkinlikerine katılıyordum. O yıllarda düzenlenen karikatür etkinlikleri sonrasında çok değerli karikatür albümleri yayınlanıyordu ve tüm katılımcılara gönderiliyordu. Bu albümler, genç bir karikatürcü olarak hem kendimi hem de çizgi tarzımı geliştirmek için görsel, düşünsel ve grafik imkanlar sağlıyordu. 
1987 yılı içerisinde, postadan büyük bir zarf gelmişti adresime. Zarfı açtığım zaman, "Witty World - Uluslararası Karikatür Dergisi" ile karşılaştım. Witty World'un sayfalarını karıştırınca şok olmuştum. Dünya Karikatür Sanatı hakkında görsel ve yazılı birçok malzeme yer alıyordu. Dünya'nın birçok ülkesinden karikatürler, yazılar, yarışma duyuruları, röportajlar, araştırmalar, haberler yer alıyordu. Çok kaliteli bir karikatür dergisiydi ve İngilizce olarak yayınlanıyordu. Öylesi bir karikatür dergisini ilk kez görüyordum. Witty World'un yayıncısı Joseph George Szabo idi. (Huzur içinde uyusun.) Üstelik o yıllar, Dünya Karikatür Sanatı'nın en özgün ve en güzel yıllarıydı. Witty World'da yayınlanan karikatürlerin çoğunluğu Siyah - Beyaz idi. Bazı karikatürler (Reklam amaçlı sayfalarda veya ön arka kapaklarda) renkli olarak yayınlanıyordu ancak, günümüzdeki gibi boya kutularına batırılıp çıkarılmış, görsel kirlilik yaratan, karikatürler değillerdi. 
Witty World'un Yönetici Müdürü, Araştırmacı - Yazar John A. Lent idi. Ben, John A. Lent'i ilk kez Witty World sayesinde gıyaben tanıdım. Witty World dergisi yayınlandıktan bir yıl sonra (1988) Kıbrıs'ta "Akrep" isimli aylık karikatür gazetesini yayınlamıştım. (1988 - 1993) Birkaç sayı sonra, John A. Lent, Witty World'da hazırladığı sayfalarda "Akrep" karikatür gazetesi hakkında kısa bir tanıtım yazısı yayınlamıştı. Öyle mutlu olmuştum ki, anlatamam. Bu tanıtımdan sonra, Dünya'nın çeşitli ülkelerindeki karikatürcülerden ve karikatürcü örgütlerinden "Akrep" gazetesine abone olabilmek için yüzlerce talep gelmişti. Posta kutusu adresime aylarca, mektuplar içerisinde nakit dolarlar gönderiliyordu. O yıllarda fax, cep telefonu ve bilgisayar birçok ülkede henüz doğum aşamasındaydı. Mektup veya ev telefonu ile iletişim kurmak zorundaydık. Bankalar arası döviz transferi çok çok zor ve pahalıydı. Döviz gönderimi hükümetin iznine bağlıydı. Money Gram, Western Union vd. imkanlar henüz yoktu. 
John A. Lent ile dostluğumuz Witty World dergisi sayesinde başladı. Yıllarca mektuplaşarak iletişim kurduk. Kıbrıs'ta yayınladığımız karikatür kitaplarını, dergilerini, etkinlik haberlerini posta ile gönderiyorduk. John A. Lent, Kıbrıs Türk Karikatür Sanatı hakkında bizlerle birçok söyleşiler yaptı, haberler hazırladı ve yayınladı. 
1999 yılında John A. Lent, bu kez IJOCA'yı (Uluslararası Çizgi Sanatları Dergisi) yayınlayıp gönderdi adreslerimize. Adı "dergi" idi ama "dergi" değil! Tuğla ağırlığında kitap! John A. Lent bu konuda çok mütevazı davranıyor! Böbürlenmeyi, gösterişi, övülmeyi sevmiyor, bilmiyor. IJOCA'nın her sayısı en az 300 en fazla 600, 700, 900 sayfa. IJOCA'da, Dünya'daki çizgi sanatları ve çizgi sanatçıları (Karikatür, Çizgi Roman, Portre Karikatür, Comics, İllüstrasyon, Animasyon vd.) hakkında makaleler, çizimler, karikatürler, söyleşiler yer alıyor. Üstelik matbaa baskısı ile yayınlanıyor. John A. Lent, bitmeyen enerjisi ile Dünya'daki çizgi sanatları ve sanatçıları için, gelecek nesillere arşiv ve kaynak oluşturmak için üretiyor, üretiyor, üretiyor. 
Bu yazıyı hazırlarken, IJOCA'nın resmi web sitesini kontrol ettim: 1999 yılından 2023 yılına kadar 50 tane IJOCA kitabı yayınlanmış. 50 tane ağır kitap! IJOCA, Dünya Çizgi Sanatları için çok önemli akademik bir yayın. Arşivler için önemli bir belge. Araştırmacılar için önemli bir kaynak. John A. Lent bir hazine sunuyor "Çizgi Sanatları Dünyası"na. Daha bitmedi! John A. Lent, sadece IJOCA'yı yayınlamadı; "Çizgi Sanatları" hakkında onlarca kitap yayınladı ve yayınlamaya devam ediyor. "Çizgi Sanatları" hakkında binlerce makale, söyleşi, haber. Konferanslar, paneller vd. İşte bu üretimlerden dolayı John A. Lent, "Pamuk içinde korunması gereken bir insandır." 
John A. Lent, bir süre önce gönderdiği e-mektup ile Uluslararası Çizgi Roman Sanatı Dergisi'nin (IJOCA) 25. yıldönümü için benden de bir yazı istedi ve e-mektubun bir yerinde şunları yazdı: "Bu dönüm noktasına ulaşmamızdan gurur duyuyorum ve gönderdiğiniz makaleler, alınan ve sürdürülen abonelikler ve genel manevi destek için hepinize çok teşekkür etmek istiyorum. Siz olmasaydınız bunu başaramazdık." Bana göre bu satırlar çok mütevazi bir görüşü yansıtmaktadır. John A. Lent gösterişi, böbürlenmeyi, övülmeyi sevmiyor çünkü. IJOCA, 25. yıldönümüne ulaştıysa bizlerin gönderdiği makaleler, karikatürler, çizimler ve araştırma yazıları sayesinde ulaşmamıştır. John A. Lent'in 25 yıldır bitmek bilmeyen enerjisiyle, kaliteli ve kapsamlı bir şeklinde IJOCA'yı yayınladığı için ulaşmıştır. Herhangi bir konuda yazıp - çizmek çok zor değildir. Zor olan şey yazılanları, çizilenleri matbaada yayınlamak ve kitlelere, kütüphanelere, arşivlere, üniversitelere, çizgi sanatları örgütlerine ulaştırmak ve gelecek nesillere kaynak bırakmaktır. 
Bilmeyenler için yazmak istiyorum: 1983 yılından günümüze, tam 40 yıldır Karikatür, Gazetecilik, Mizah Yazarlığı, kitap ve dergi yayıncılığı ve Grafik Sanatları alanında çalışıyorum ve üretiyorum. Gazetecilik anılarım, Kıbrıs Karikatür Sanatı üzerine araştırmalar ve değişik konularda basıma hazır 500'e yakın kitap dosyası bulunmaktadır arşivimde. Üstelik bu yıl karikatürde 40. sanat yılım idi. Bir yıldönümü albümü hazırlamayı düşündüm. Düşündüm de ne olmuş yani? Yıllardır kitap dosyaları bana, ben kitap dosyalarına bakıyorum. Çünkü yayıncılık pahalı bir uğraştır. (Dijital Yayıncılıktan söz etmiyorum!) Maddi imkanınız yoksa kitap, gazete, dergi yayınlamak çok zordur. Bu konuda yaşadığım sıkıntıları, çaresizlikleri, trajedileri 10 ciltlik kitap halinde anlatabilirim. 
Bu neden ile John A. Lent'in 25 yıldır ısrarla, sabırla ve çeşitli zorluklar ile, geleneksel ve pahalı baskı yöntemleri ile yayınladığı IJOCA'nın ve diğer kitaplarının önemi ve değeri çok çok büyüktür. Bundan dolayı John A. Lent'e, "Dünya Çizgi Sanatları" için kitap, makale, araştırma yazısı, söyleşi üretip yayınlaladığı için milyonlarca kez teşekkür ediyorum. 
Çizerlerin veya yazarların görevi sadece "çizmek" veya sadece "yazmak" olabilir. Ancak, herşey yazmak ve çizmek ile bitmiyor. Çizilenleri veya yazılanları yayınlayarak geniş kitlelere, kütüphanelere, üniversitelere, çizgi sanatları örgütlerine iletmek, gelecek kuşaklara belge, kaynak ve arşiv bırakmak önemlidir. Üstelik bu yayınları geleneksel ve pahalı baskı yöntemi ile basmak, yaymak ve arşivlere kazandırmak çok daha önemlidir. 
1990 yılından günümüze 33 yıl geçti. Her alanda olduğu gibi Çizgi Sanatları alanında da geleneksel yayıncılıktan dijital yayıncılığa geçildi. Gazetelere, dergilere, yarışmalara, sergilere geleneksel posta ile değil dijital teknoloji ile, Email, WhatsApp, Twitter, LinkedIn vd. elektronik iletişim araçları ile bilgiler ve görseller gönderme dönemlerine geçildi. Çizgi Sanatları alanında on binlerce dijital albüm, dijital dergi, dijital gazete, web sitesi yayınlandı ve yayınlanmaya devam ediyor. Peki, bu dijital yayınlardan arşivlere ne kaldı? Bana göre çok çok az dijital arşiv kalmıştır. Çünkü dijital üretimlerin arşivi yoktur. Olsa bile ulaşmak zordur. Ulaşılsa bile virüs bulaşmıştır, silinmiştir, bozulmuştur veya bilgisayarların hafızasından uçup gitmiştir. Sonuç olarak: Sıfıra sıfır elde var sıfır! 
30 yıl önce kaydedilen dijital arşivlere ulaşmak mümkün değildir. Dijital yayınları satan kitabevleri veya internet alışveriş siteleri yoktur. Dijital yayınların arşivini biriktiren küphaneler veya sahaflar da yoktur ya! Diğer dijital üretimlerde olduğu gibi, Dünya Çizgi Sanatları'nın dijital arşivleri de 1995 yılından sonra katledilmiştir ve katledilmeye devam edilecektir. Ama IJOCA dergisinin tüm sayıları Amerika, Avrupa, Asya, Avustralya, Afrika kıtalarındaki birçok ülkedeki özel ve kurumsal arşivlerde, kütüphanelerde, üniversitelerde, sahaflarda bulunmaktadır ve yüzyıllarca bulunmaya devam edecektir. 
John A. Lent, Kıbrıs Türk Karikatürcüler Derneği ile Girne Belediyesi tarafından, 2008 ve 2015 yıllarında Kıbrıs'ta düzenlenen Uluslararası Zeytin Karikatürleri Yarışması'nda iki kez Uluslararası Seçici Kurul Başkanı olarak görev yapmıştır. John A. Lent ile bu iki karikatür yarışması nedeniyle şahsen tanıştık, sohbet ettik, röportajlar yaptık, kültürel geziler gerçekleştirdik. Böylelikle hem dostluğumuz güçlendi hem de John A. Lent'i daha yakından tanımak onuruna eriştik. 
Mütevazı, sevecen, esprili, saygılı, baba şefkati ile davranan bir kişiliktir John A. Lent. Gösterişi, böbürlenmeyi, övülmeyi sevmiyor. Hz. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin sözü gibidir: "Olduğun gibi görün, göründüğün gibi ol." 
Kişiliği ile, yazıları ile, araştırmaları ile, yayıncılığı ile Dünya Çizgi Sanatları'na önemli katkılar sağlayan IJOCAHN LENT'e nice yıldönümleri diliyorum... 

Uluslararası Çizgi Roman Sanatı Dergisi (IJOCA), Cilt 25, No. 2, Sonbahar / Kış 2023, Pensilvanya – ABD.

19.5.26

"Yapay Zeka" konulu uluslararası karikatür sergisi yarın Ankara'da açılıyor

İnsan yaşamına müdahale aşamasındaki Yapay Zeka uygulamaları konusunda farkındalık kazanmak bakımından çok kıymetli bu serginin yaz dönemi boyunca ziyarete açık olması hepimiz için büyük şans. Açılış: 20 Mayıs 2026 saat 19:30. 

11.5.26

İHD İstanbul Şubesi 3. Uluslararası Karikatür Yarışması 2026, Türkiye

İNSAN HAKLARI DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ
3. ULUSLARARASI KARİKATÜR YARIŞMASI
Bugün dünyanın birçok yerinde çocuklar; savaşın, yoksulluğun, ayrımcılığın, şiddetin ve eşitsizliğin gölgesinde yaşam mücadelesi veriyor. Oysa her çocuğun; güven içinde yaşama, eğitim alma, oyun oynama, kendini ifade etme ve özgürce geleceğini kurma hakkı vardır. Bu haklar ertelenemez, görmezden gelinemez. 
Sanat, bazen uzun raporların anlatamadığını tek bir çizgiyle anlatabilir. Karikatür ise mizahın ve eleştirinin en güçlü dilidir. Bir çocuğun sessiz çığlığını, bir adaletsizliği ya da umut dolu bir geleceği tek karede görünür kılabilir. 
İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Kültür Sanat Komisyonu olarak düzenlediğimiz 3.Uluslararası Karikatür Yarışması’nın bu yılki teması Çocuk Haklarıdır. Amacımız; çocukların sesi olmak, hak ihlallerine dikkat çekmek ve sanatın evrensel diliyle ortak bir vicdan oluşturmaktır. Çünkü inanıyoruz ki; çocukların gülmediği bir dünya, hiçbirimiz için gerçek anlamda yaşanabilir değildir. 
Kalemiyle adaleti çizen, çizgisiyle umudu büyüten tüm sanatçılara teşekkür ediyor; çocukların özgür, eşit ve barış içinde yaşayacağı bir dünya umudunu birlikte büyütmek istiyoruz. 
Çünkü her çocuk, daha adil bir dünyanın başlangıcıdır. 
Çünkü çocuk susarsa, gelecek susar. 
Ve biz biliyoruz ki; 
Bir çocuğun gülüşü, barışın en güzel resmidir. 
1. Yarışma amatör ve profesyonel bütün dünya sanatçılarına ve 18 yaş altı bütün katılımcılara açıktır. 
2. Yarışmanın konusu; “ÇOCUK HAKLARI” olarak belirlenmiştir. 
3. Yarışmaya katılacak eserlerde teknik serbesttir. Eserler yayımlanmış olabilir ancak daha önce hiçbir yarışmada ödül almamış olmalıdır. 
4. Yapay Zeka ile üretilmiş çalışmalar yarışmaya kabul edilmeyecektir. 
5. Yarışma; Yetişkinler Kategorisi ve 18 Yaş Altı Kategorisi olmak üzere 2 kategoriden oluşmaktadır. 
6. Katılan tüm sanatçılara dijital sertifika gönderilecektir. 
7. Katılımcılar istedikleri sayıda eser gönderebilirler. Ancak bir çizere birden fazla ödül verilmez. 
8. Gönderilecek karikatürler en fazla A3 (29,7 cm x 42 cm) boyutunda, 300 dpi çözünürlüğünde ve jpg formatında olmalıdır. 
9. Eserlerle birlikte bütün sanatçılar adını, posta adresini, telefonunu, e-mail adresini, kısa özgeçmişini, yaşını ve bir adet fotoğrafını da göndermelidirler. 18 yaş altı katılımcılar doğum tarihini mutlaka belirtmelidir. 
10. Yarışmanın sergisi ve ödül töreni daha sonra açıklanacak bir tarihte İstanbul’da gerçekleştirilecektir. Ödül törenine katılamayanların ödülleri adreslerine gönderilecektir. 
11. Yarışmaya katılan karikatüristler bütün koşulları kabul etmiş sayılırlar. 
12. Yarışma; İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Kültür Sanat Komisyonu tarafından düzenlenmektedir. 
13. Yarışmaya katılan karikatürler ödül alsın ya da almasın, yarışmayı düzenleyen kurum tarafından, Sergi, Afiş, Kitap, Albüm, e-Albüm, Takvim, Broşür, vb. yayınlarda değerlendirilebilir, internet ortamında yayımlanabilir. 
14. Yarışmaya katılacak eserler 1 Kasım 2026 tarihine kadar e-posta yoluyla; ihdhumanrightscartoons@gmail.com adresine gönderilmelidir. 
15. Yarışma sonuçları Aralık ayında açıklanacaktır. 
16. ÖDÜLLER 
Yetişkinler Kategorisi: 
• Birincilik Ödülü: Plaket 
• İkincilik Ödülü: Plaket 
• Üçüncülük Ödülü: Plaket 
18 Yaş Altı Kategorisi: 
• Birincilik Ödülü: Plaket 
• İkincilik Ödülü: Plaket 
• Üçüncülük Ödülü: Plaket 
17. Seçici kurul: (Alfabetik sırayla) 
• Altan Özeskici (Türkiye) - Karikatürist 
• Aşkın Ayrancıoğlu (Türkiye) - Karikatürist 
• Defne Demirci (Türkiye) - Çocuk karikatürist 
• Marian Avramescu (Romanya) - Karikatürist 
• Musa Keklik (Türkiye) - Karikatürist 
• Savaş Ünlü (Türkiye) - Çocuk kitapları yazarı.